تئودور نولدكه ( مترجم : عباس زرياب )

115

تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان ( فارسي )

به زبان كلب ياد كرد ؛ كه با اسبان خود تا درون سرزمين‌هاى ايشان برود « 1 » ، خود را بازرهان - نفرين از تو « 2 » دور باد ! - از اين سخن زيان‌آورت ؛ براى بازداشتن پسر جفنه از آنچه به خود نويد داده است ، مردانى هستند كه ستمگار را از ( ستم به ) مردم بازمىدارند ؛ پيش از تو مردى به نام حارث آهنگ ما كرد امّا در نزديكى تپّه‌هاى سرخ با بيمارى مرگ‌آورى « 3 » بازماند « 4 » . » چنان كه هشام مىگويد اين نعمان چندين بار بر شام تاخته و گزند فراوانى به مردم آن رسانيده بود و اسير و غنيمت گرفته بود « 5 » . او از پادشاهانى بود كه به دشمنان خود سخت‌ترين آزار را مىرسانند و درون خاك دشمن تا دورترين جاها مىرانند . پادشاه ايران دو فوج به او داده بود يكى كه مردم آن از تنوخ بودند

--> ( 1 ) - او اين تهمت را ، كه شايد او امير را بر ضدّ خويشاوندان خود برانگيخته است ، ردّ مىكند . ( 2 ) - نوعى مخاطبهء عادى است در محاوره با امراى كوچك عربى . شاعر پس از گفتگو با خويشاوندان خود ناگهان امير عرب را مخاطب مىسازد . كلام اگرچه به صورت خواهش است امّا در حقيقت تحقير است . ( 3 ) - معنى « مسلول » يعنى دچار بيمارى سلّ . امّا در حقيقت مقصود زخم مهلكى است كه بر ريهء او وارد آمده است . ( 4 ) - اشاره است به اينكه يكى از پيشينيان او چنين قصدى كرده امّا كامياب نشده است . نام حارث در ميان امراى غسّانى زياد ديده مىشود . در اين زمان در تاريخ اين خاندان بيشتر از تاريخ پادشاهان حيره شرارت و نابكارى ديده مىشود . به هر حال احوال اين شاعر غير از آن بوده است كه راوى متن مىگويد ؛ او در هنگام سرودن اين شعر مسلّما در دسترس امير غسّانى نبوده است . ( 5 ) - البتّه ممكن است كه اين نعمان ، با همهء صلح ممتدّى كه در آن زمان ميان ايرانيان و روميان برقرار بوده است ، گاهى به چنين كارهائى دست زده باشد . امّا من احتمال مىدهم كه در اينجا نعمان اوّل را به جاى نعمان دوّم گرفته باشند ، زيرا از اين نعمان دوّم چنين حمله‌اى را نقل كرده‌اند ( ثئوفانس 218 ) . مؤيّد ديگر اين مطلب آنكه فوج دوسر مذكور در اينجا در تاريخ منذر دوّم پسر نعمان دوّم نيز مذكور است ( اغانى ج 15 ص 99 ) . به علاوه از اين فوج در شعرى ياد شده است كه قديم‌تر از عهد نعمان دوّم نمىتواند باشد ( در صحاح اللّغة ذيل اين كلمه ) . نعمان دوّم در جنگهاى كواذ با روم نيز به طور مؤثرى شركت كرده است .